Digikriebels: ouders en kleuters hand in hand door Digiland

Artikel
Auteur(s): 
Sara Van Damme - Digitaal.Talent@Gent
Sofie Deconinck (stagiair) - Digitaal.Talent@Gent

Ouders en hun kleuters ontdekken op school spelenderwijs de mogelijkheden van nieuwe media als leermiddel. Via educatieve spelletjes versterken ze hun digitale en schoolse vaardigheden en tegelijkertijd wordt de band tussen de school en ouders hechter.

Digitale toegang, kennis en vaardigheden worden steeds belangrijker in deze snel evoluerende informatiemaatschappij. Toch zijn er heel wat ouders die niet mee kunnen met de technologische ontwikkelingen in de leefwereld van hun kinderen. Voor mensen uit kansengroepen is dit nog minder vanzelfsprekend. Niet alleen omdat ze minder mogelijkheden hebben om computers, tablets of internet te gebruiken (digitale kloof eerste graad), maar ook, en vooral, door het ontbreken van de nodige vaardigheden om hiermee te werken (digitale kloof tweede graad).

Het project Digikriebels is bedoeld voor ouders van kinderen in de 3de kleuterklas. Tijdens een reeks van vier lessen ontwikkelen ze digitale vaardigheden en bespreken ze het belang van mediawijsheid in de opvoeding van hun kind.

Het doel is dat ouders meer zelfzeker worden in hun computer-, tablet- en internetgebruik zodat ze hun kleuters op een educatief verantwoorde manier stimuleren om met de computer, de tablet en het internet te werken. Via  educatieve spelletjes werken we aan de schoolse vaardigheden van de kleuters zodat ze op een comfortabele manier de stap naar het eerste leerjaar kunnen zetten. Schoolrijpheid wordt zo voor de ouders een concreet begrip en dit versterkt de band tussen de school en de ouders. Deze verbondenheid zorgt voor een stevigere start van de schoolcarrière van het kind.

Digikriebels: lessenreeksen en digiboxen

Lessenreeksen op school

Een Digikriebels-reeks bestaat uit 4 lessen die plaatsvinden op school voor ouders en grootouders van kinderen in de 3de kleuterklas. Tot 2015 lag de focus enkel op computer- en internetgebruik. Sindsdien kreeg de tablet een steeds belangrijkere plaats in de maatschappij en daarom ook in de Digikriebels-lessen. Scholen kiezen nu, in overleg met de ouders, voor een 'tabletreeks' of een 'computerreeks'.

Het stramien is voor beide reeksen hetzelfde: de ouders proberen verschillende educatieve spelletjes uit en denken na over internet-, tablet- en computergebruik. Speciaal voor het project ontwikkelden we de portaalwebsite www.digikriebels.be, die we voor elke lessenreeks updaten. Vanop de website kunnen ouders doorklikken naar websites met educatieve spelletjes. De spelletjes staan geordend volgens de ontwikkelingsdomeinen die in de kleuterklas gebruikt worden (taal, rekenen, muziek, kleuren, natuur en omgeving). Zo leggen we de link met de activiteiten in de kleuterklas. Op de website staan ook educatieve apps voor Android en iOS opgelijst. 

De voornaamste activiteit tijdens de lessen is het koppelen van de spelletjes aan leerdomeinen waar hun kindje extra ondersteuning kan gebruiken, en met de werking van de kleuterklas. Daarnaast bespreken we elke les een eerder theoretisch aspect van mediawijsheid en/of opvoedingsondersteuning, zoals de functie van spelen, veiligheid en privacy online, ontwikkeling van een kleuter en thema’s in de kleuterklas.

Bij minstens 2 van de lessen doen de kleuters een half uurtje mee met de ouders. Dit zijn telkens bijzondere momenten voor ouder en kind: de ouders zijn blij dat ze hun kind iets nieuws kunnen aanleren en de kinderen zijn trots dat ze uit de klas mogen en dat mama of papa op school zijn.

Digiboxen

Binnen het project Digikriebels werden de ‘Digiboxen’ ontwikkeld. Deze koffers bevatten materiaal rond digitale thema’s: digitaal voorlezen, programmeren, fotografie, film, audio, games, ... Elke box heeft een ander thema. Er zijn 6 fysieke boxen die Gentse scholen kunnen ontlenen via www.gentleentuit.be. Naast het materiaal bevatten de boxen ook spelfiches om met kleuters en ouders aan de slag te gaan.  Dit kan als nazorgactiviteit van een Digikriebels-reeks op school of los van de lessenreeks. Alle boxen samen vormen een doorschuifsysteem waarbij de kleuters en ouders kennis maken met alle digitale thema’s. Scholen kunnen ook een Digibox rond één bepaald thema ontlenen om samen met ouders en kinderen meer diepgaand aan de slag te gaan rond één digitaal thema.

Relevantie

We zien dat dit project voordelen heeft voor zowel ouders, kinderen als school. De ouders doen door het project kennis en vaardigheden op rond verantwoord gebruik van computer, tablet en internet en voelen zich daardoor ook meer verbonden met wat hun kinderen leren op school. Dit zorgt voor meer continuïteit tussen school- en thuisomgeving. Ouders ervaren dat het leuk en leerzaam is om samen met hun kind educatieve spelletjes te spelen die in relatie staan tot de ontwikkelingsdomeinen die aan bod komen in de kleuterklas. Daardoor wordt spelend leren gestimuleerd in zowel de klas- als thuissituatie. Daarnaast maakt Digikriebels ouders warm om levenslang te leren en leidt het vele ouders toe naar diverse andere lessen binnen het aanbod van Basiseducatie (Nederlands, ICT, rijbewijs etc).

“Ik werk nu veel meer met de computer. Ik werkte vooraf niet zoveel met de computer omdat ik er niet veel vanaf wist”.

Lessons learned en aanbevelingen

Digikriebels is uitgegroeid tot een goed onderbouwd concept, waar scholen graag op intekenen. Doorheen de jaren leerden we omgaan met een aantal uitdagingen. Deze geven we hieronder mee als aanbeveling voor wie een gelijkaardig project wil opzetten.

  • Voldoende ondersteuning vanuit de school is cruciaal. De ouders bereiken en blijvend motiveren vraagt een grote inzet van de school. Er moet een lokaal vrijgemaakt worden en tijdens de lessen is er best iemand van de school aanwezig als aanspreekpunt voor zowel de ouders als de lesgever. Daarnaast vraagt het project ook een grote inspanning om bij de derde sessie een leerkracht en kleuterklaslokaal vrij te maken.
  • Voor scholen is het niet altijd evident om voldoende computers of tablets te voorzien. Het is handig als je zelf voor dit materiaal kan zorgen.
  • Vaak zijn tolken noodzakelijk om met de ouders in dialoog te gaan. Tijdens de lessen krijgen ouders veel informatie en wordt vaak hun mening gevraagd. Dit gaat het vlotst in een taal die zij goed begrijpen.
  • We raden aan om eenvoudige taal te gebruiken, zowel voor anderstalige als Nederlandstalige ouders.
  • De digitale vaardigheden van deze ouders zijn vaak heel beperkt. Een webbrowser openen, een app downloaden of inloggen op een website is voor veel ouders allesbehalve evident. De meesten zijn ook niet gewoon om les te volgen. Daarom is het belangrijk om op hun tempo te werken, en om niet te veel informatie tegelijk te geven.
  • Er zijn vaak grote verschillen tussen de digitale vaardigheden van de deelnemers, waardoor maatwerk noodzakelijk is. Het is daarom aan te bevelen dat naast de lesgever ook andere begeleiders aanwezig zijn. Idealiter zijn dit leerkrachten of mensen die de school goed kennen. Zij kunnen niet enkel de lesgever ondersteunen bij het gedifferentieerd werken, maar ook antwoorden op vragen die betrekking hebben op het schoolgebeuren.

Voor het project Digikriebels in Gent hebben we een manier van werken gevonden die met al deze factoren rekening houdt. We doen dit door samen te werken met verschillende partners die elk hun eigen expertise hebben. Het netoverschrijdend Brugfigurenproject van Stad Gent zorgt voor een sterke communicatie met de scholen en ouders. De professionele lesgevers van het Centrum voor Basiseducatie Gent-Meetjesland-Leieland geven kwalitatieve lessen op maat van de ouders. En Digipolis - Digitaal.Talent@Gent neemt de projectcoördinatie, het onderhoud van de website en het budget voor de tolkuren op zich.

Deze inspanningen werpen duidelijk vruchten af: op het evaluatieformulier geeft 84% van de ouders aan te kunnen werken met de Digikriebels website. 92% van de ouders weet wat hun kind leert als het de spelletjes speelt. Een ander mooi resultaat is dat 87% van de ouders zegt dat ze de school beter leren kennen hebben dankzij het project.

We kunnen dus zeker spreken van een geslaagd en maatschappelijk relevant project. Dat zien we ook aan de vraag: veel scholen in Gent willen deelnemen aan het project en we moeten soms met een wachtlijst werken. Ook toonden al verschillende steden interesse in het project om dit in hun schoolomgeving in te voeren.

Meer informatie

Digikriebels loopt sinds 2010 en wordt momenteel gecoördineerd door Digitaal.Talent@Gent, de e-inclusiewerking van Stad Gent, OCMW Gent en Digipolis. Het project wordt gerealiseerd binnen een samenwerkingsverband met het brugfigurenproject Stad Gent dat de brug tussen school en thuis versterkt en CBE Leerpunt Gent-Meetjesland-Leieland dat opleidingen organiseert voor volwassenen die basisvaardigheden ontbreken.

Voor meer informatie over het project kan u terecht op www.digikriebels.be en www.digitaaltalent.be.  

Lees meer over

Inhoud

This should be replaced by the table of contents